Bắc Ninh tập trung gỡ vướng mặt bằng, vật liệu cho đường Vành đai 4
Văn bản số 9760/UBND-KTN do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Tân Phượng ký yêu cầu các đơn vị thực hiện đầy đủ nhiệm vụ Thủ tướng giao tại Công điện số 60/CĐ-TTg ngày 29/8/2026. Với quy mô tuyến đường này, bất kỳ sai lệch nào trong chuỗi cung ứng vật liệu đều chuyển hóa trực tiếp thành rủi ro kết cấu – và đó mới là điểm đáng theo dõi nhất của chỉ thị lần này.
Phân rã trách nhiệm theo chuỗi cung ứng
Văn bản phân tách rõ ba mảng việc, mỗi mảng gắn với một chủ thể chịu trách nhiệm chính:
- Mặt bằng: UBND các xã, phường có dự án đi qua được yêu cầu huy động cả hệ thống chính trị để xử lý dứt điểm từng trường hợp vướng mắc; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tiếp tục giữ vị trí ưu tiên.
- Thi công: Ban Quản lý dự án Giao thông và Nông nghiệp tỉnh Bắc Ninh số 2 chịu trách nhiệm đôn đốc nhà thầu huy động nhân lực, phương tiện; đồng thời cập nhật tình hình công trường và tổng hợp đầy đủ số liệu phục vụ báo cáo.
- Vật liệu: Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát nguồn cung; kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá; công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng.
Cách chia việc này phản ánh đúng thực tế: tiến độ không phải biến số duy nhất. Mặt bằng đứt khúc và vật liệu thiếu ổn định là hai đòn bẩy khiến công trường bị chia cắt, nhà thầu buộc phải chờ đợi, từ đó phát sinh các mối nối thi công không đồng nhất – nguồn gốc cổ điển của nứt và thấm dột trên các tuyến cao tốc.
Nguồn cung ổn định chưa đồng nghĩa với chất lượng đầu vào
Tuyên bố đảm bảo nguồn cung ổn định cho dự án trong chỉ thị mới chỉ giải quyết một nửa vấn đề. Khi hàng chục gói thầu đẩy nhu cầu đất, đá, xi măng, phụ gia chống thấm trong cùng một cửa sổ thời gian, các thông số cốt lõi dễ bị xáo trộn:
- Cường độ bám dính giữa các lớp vật liệu khi cốt liệu bị pha trộn từ nhiều mỏ khác nhau.
- Ứng suất nền đường phụ thuộc trực tiếp vào độ đồng nhất của đá đầu vào.
- Module đàn hồi và tính mao dẫn của bê tông khi phụ gia chống thấm bị thay đổi theo từng lô hàng.
- Cường độ nén và độ chống thấm của cấu kiện cầu, hầm chui khi xi măng bị thế chân bằng nguồn ngoài danh mục.
Việc Sở Xây dựng được giao công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng là bước đi đúng hướng, nhưng chưa đủ. Thiếu một cơ chế kiểm định độc lập tại chân công trường, tình trạng đổi spec giữa chừng – vẫn nhãn mác cũ nhưng nguồn gốc mới – sẽ rất khó bị chặn đứng. Đó chính là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến hạng mục chống thấm suy giảm tuổi thọ chỉ sau vài năm khai thác.
Khuyến cáo thi công cứng rắn
- Mỗi lô vật liệu đầu vào cần kèm phiếu kiểm định cường độ nén, hàm lượng bùn, độ ẩm, thành phần hạt. Không nhận theo đơn giá mà bỏ qua chỉ tiêu kỹ thuật.
- Với các hạng mục có yêu cầu chống thấm – cầu, hầm, cống thoát, mố trụ – yêu cầu nhà thầu cung cấp chứng nhận xuất xứ phụ gia và chứng chỉ chống thấm theo đúng hồ sơ thiết kế được duyệt. Mọi sự thay thế phải được tư vấn giám sát và chủ đầu tư chấp thuận bằng văn bản.
- Lập biên bản đối chiếu giữa hồ sơ phê duyệt và thực tế cung ứng theo từng tuần. Đây là cơ sở pháp lý để từ chối nghiệm thu nếu chất lượng không đạt, đồng thời là bằng chứng truy nguyên khi xảy ra sự cố về sau.
- Bổ sung lấy mẫu lưu cho từng lô phụ gia chống thấm, thời hạn lưu tối thiểu bằng tuổi thọ thiết kế của công trình – quy tắc tối thiểu mà nhiều đơn vị vẫn bỏ qua.
Hiệu quả triển khai trong thời gian tới phụ thuộc vào ba biến số: bàn giao mặt bằng liền mạch, duy trì nguồn vật liệu ổn định, tổ chức thi công sát tiến độ đề ra. Bỏ qua bất kỳ biến số nào, kết cấu công trình sẽ là đối tượng trả giá đầu tiên – và thường là duy nhất.