Bộ Xây dựng hoàn thiện quy chuẩn mới về vật liệu xây dựng trong tháng 9
Văn bản này được định hướng thay thế Thông tư 04/2023/TT-BXD, với mục tiêu nâng cao hiệu quả kiểm soát chất lượng vật liệu trên thị trường. Với nhóm hóa chất và vật liệu chống thấm, đây là tín hiệu cần được theo dõi ở khâu hồ sơ kỹ thuật, nguồn gốc và tiêu chí nghiệm thu.
Quy mô hệ thống tiêu chuẩn đang được rà soát
Theo thông tin được công bố, Bộ Xây dựng hiện đã xây dựng, ban hành và công bố khoảng 139 QCVN cùng 1.604 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) trong lĩnh vực quản lý nhà nước về xây dựng. Các dự án thuộc phạm vi quản lý của Bộ đang áp dụng 3.941 tiêu chuẩn, bao gồm cả tiêu chuẩn trong nước và nước ngoài.
Riêng kế hoạch năm 2026, Bộ đặt mục tiêu ban hành 231 TCVN và 26 QCVN. Đến thời điểm được nêu trong báo cáo, 7 QCVN đã được ban hành. Ngoài ra, 25 TCVN thuộc kế hoạch năm 2025 đã được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Những con số này cho thấy hệ thống tiêu chuẩn không đứng yên. Nó đang được mở rộng, cập nhật và tái cấu trúc theo từng nhóm sản phẩm, hàng hóa và lĩnh vực kỹ thuật. Đối với vật liệu xây dựng, thay đổi ở cấp QCVN có thể làm dịch chuyển cách doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ chất lượng và cách công trình kiểm tra vật liệu đầu vào.
Tuy nhiên, thông tin hiện có mới xác nhận việc Bộ tập trung hoàn thiện thông tư. Chưa có dữ liệu về toàn bộ nội dung kỹ thuật, thời điểm văn bản bắt đầu áp dụng hoặc các yêu cầu cụ thể dành riêng cho từng loại hóa chất chống thấm.
Rủi ro nằm ở khoảng giao giữa hồ sơ và thi công
Trong công tác chống thấm, vật liệu không chỉ được đánh giá bằng tên thương mại. Kết quả phụ thuộc vào sự liên kết giữa sản phẩm, nền bê tông, điều kiện thi công và hồ sơ chứng minh chất lượng. Khi quy chuẩn được cập nhật, phần dễ phát sinh sai lệch thường nằm ở những điểm sau:
- Tên sản phẩm và phạm vi sử dụng: cần đối chiếu rõ vật liệu được dùng cho kết cấu nào, bề mặt nào và mục đích bảo vệ nào. Không nên suy diễn từ một tên gọi thương mại sang toàn bộ hệ thống chống thấm.
- Hồ sơ kỹ thuật: các tài liệu liên quan đến sản phẩm cần được lưu trữ đồng bộ với lô hàng thực tế. Sai lệch giữa mẫu được duyệt và vật liệu đưa vào công trường có thể phá vỡ khả năng truy xuất.
- Điều kiện nền: cường độ bám dính, độ sạch bề mặt, độ ẩm và khả năng thẩm thấu qua mao dẫn đều tác động trực tiếp đến độ ổn định của lớp chống thấm. QCVN mới, nếu có yêu cầu điều chỉnh, sẽ cần được đọc cùng với quy trình thi công chứ không tách rời.
- Nghiệm thu: tiêu chí nghiệm thu phải được xác định trước khi thi công. Việc chỉ kiểm tra bao bì hoặc chứng từ không đủ để chứng minh lớp vật liệu đã hình thành liên tục trên toàn bộ bề mặt.
Đây là giai đoạn không phù hợp để thay đổi vật liệu theo thói quen hoặc chỉ dựa vào cam kết miệng. Khi văn bản mới chưa được công bố đầy đủ, mọi kết luận về yêu cầu bắt buộc đối với từng sản phẩm đều cần giữ ở mức thận trọng.
Cần theo dõi gì trước khi quy chuẩn được ban hành
Trong tháng 8, Bộ Xây dựng đã ban hành Kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật năm 2026 và công bố 9 TCVN. Bộ cũng hoàn thiện hồ sơ 13 dự thảo TCVN trong các lĩnh vực điện hạ áp, hàng hải và vật liệu xây dựng; đồng thời bãi bỏ 2 TCVN. Một danh mục trên 250 tiêu chuẩn BS, BS EN của châu Âu cũng đã được rà soát để gửi Bộ Khoa học và Công nghệ, đề nghị thực hiện thủ tục xin bản quyền từ tổ chức BSI của Anh phục vụ xây dựng TCVN.
Đối với nhà thầu, chủ đầu tư và đơn vị phân phối vật liệu chống thấm, cần tập trung vào ba việc có thể thực hiện ngay:
1. Rà soát danh mục sản phẩm đang sử dụng, hồ sơ kỹ thuật và khả năng truy xuất theo lô.
2. Tách bạch yêu cầu đã có hiệu lực với nội dung mới chỉ đang được hoàn thiện trong dự thảo hoặc thông tư.
3. Khi lựa chọn hệ chống thấm, phải khóa chặt điều kiện nền, phương pháp thi công và tiêu chí kiểm tra trước khi đưa vật liệu vào công trường.
Quy chuẩn mới chưa tạo ra căn cứ để tự động kết luận một sản phẩm đạt hay không đạt. Nhưng nó là chỉ dấu rõ ràng rằng kiểm soát chất lượng vật liệu xây dựng đang được siết theo hướng có hệ thống hơn. Với kết cấu bê tông, sai sót ở giai đoạn lựa chọn và xác nhận vật liệu thường bị che khuất cho đến khi nước xâm nhập, mao dẫn phát triển và lớp bảo vệ bắt đầu bong tách. Vì vậy, không nên chờ đến thời điểm văn bản hoàn tất mới kiểm tra lại toàn bộ chuỗi hồ sơ và quy trình thi công.
seoTitle: Quy chuẩn mới về vật liệu xây dựng: điều cần biết
metaDescription: Bộ Xây dựng hoàn thiện QCVN mới về vật liệu xây dựng trong tháng 9/2026. Doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ và quy trình chống thấm.