Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP. Huế, nhu cầu vật liệu xây dựng trên địa bàn đang vượt xa năng lực cung ứng hiện tại, đặc biệt ở ba nhóm cốt lõi: đất san lấp, đá xây dựng và cát. Năm 2026, nhu cầu đất san lấp dự kiến khoảng 12,07 triệu m³, song sản lượng khai thác thực tế chỉ đạt 5,17 triệu m³, tương ứng mức thiếu hụt gần 54%. Đá xây dựng và cấp phối đá dăm cũng trong tình trạng tương tự, với nhu cầu 3,48 triệu m³ nhưng sản lượng chỉ đạt 2,25 triệu m³. Khoảng cách cung - cầu này được dự báo sẽ mở rộng nghiêm trọng vào giai đoạn 2027-2030, tạo ra nút thắt lớn cho toàn bộ chuỗi thi công.
Kịch bản thiếu hụt và nút thắt bê tông
Dữ liệu cho thấy xu hướng gia tăng nhu cầu theo hàm mũ. Đến năm 2027, nhu cầu đất san lấp được dự báo tăng vọt lên 25,66 triệu m³. Giai đoạn 2028-2030, con số này có thể đạt 76,83 triệu m³. Đặc biệt, đá xây dựng bị đánh giá là "nút thắt trực tiếp đối với hoạt động sản xuất bê tông thương phẩm, cấu kiện bê tông". Áp lực lên nguồn cung cấp phối đá dăm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cường độ và module đàn hồi của bê tông thành phẩm. Khi nguồn nguyên liệu đầu vào không ổn định, nguy cơ sai lệch cấp phối, ứng suất dư trong kết cấu tăng lên, đòi hỏi kiểm soát nghiêm ngặt hơn trong khâu thí nghiệm và nghiệm thu.
Tác động dây chuyền đến vật liệu hoàn thiện và chống thấm
Thiếu hụt vật liệu thô gây áp lực lên tiến độ, dẫn đến xu hướng rút ngắn thời gian bảo dưỡng hoặc lựa chọn giải pháp thay thế nhanh hơn. Đây là rủi ro lớn cho hệ thống chống thấm. Thi công chống thấm trên nền bê tông chưa đạt cường độ bám dính yêu cầu hoặc bề mặt có độ ẩm mao dẫn cao do bị rút tiến độ sẽ dẫn đến bong tróc, thẩm thấu ngược. Trong điều kiện nguồn cung vật liệu gốc xi măng biến động, việc tính toán kỹ module co ngót và ứng suất tại mối nối becomes then chốt. Các giải pháp chống thấm polymer cải tiến hoặc polyurethane linh hoạt, với khả năng bám dính trên nền ẩm, sẽ là lựa chọn cần được ưu tiên đánh giá trong giai đoạn này.
Khuyến cáo kỹ thuật cho nhà thầu và chủ đầu tư
Trước diễn biến thị trường, cần thắt chặt quản lý chất lượng vật liệu đầu vào và quy trình thi công:
- Kiểm soát nguồn cung cấp phối: Yêu cầu nhà cung cấp hồ sơ thí nghiệm cấp phối đá dăm, đảm bảo module đàn hồi và cường độ granulometric đáp ứng thiết kế.
- Giai đoạn chống thấm: Không thi công màng chống thấm gốc xi măng hoặc bitum nếu độ ẩm bề mặt bê tông vượt ngưỡng cho phép. Ưu tiên sản phẩm có tính năng thi công trên nền ẩm tương đối cao.
- Quản lý tiến độ thực tế: Lập kế hoạch dự phòng cho các mốc thời gian nghiệm thu kết cấu, tránh dồn ép thời gian bảo dưỡng chỉ vì lý do thiếu vật liệu.
Sự thiếu hụt nguồn cung tại Huế là lời cảnh báo cho toàn ngành. Đầu tư vào công nghệ thi công chính xác và vật liệu có độ tin cậy cao là cách duy nhất để công trình không trở thành nạn nhân của áp lực tiến độ.