Bê tông rỗ tổ ong: quy trình vá chuẩn xác từ ngày mai

Nước và tác nhân xâm thực có đường dẫn trực tiếp vào kết cấu. Quá trình ăn mòn bắt đầu từ đó.

Nguyên nhân thường nằm ở ba điểm: đầm dùi không đủ, cốp pha hở khiến hồ xi măng thoát ra ngoài, hoặc mật độ cốt thép quá dày làm cốt liệu không lọt kín vào vùng chân thép. Kết quả là bê tông hình thành các khoang rỗ liên thông hoặc rỗ cục bộ. Nếu chỉ trát một lớp vữa mỏng lên mặt ngoài, phần yếu bên trong vẫn tồn tại. Bề mặt có thể phẳng lại, nhưng cơ chế phá hủy chưa bị loại bỏ.

Quy trình sử dụng vữa sửa chữa bê tông rỗ tổ ong phải bắt đầu từ việc xác định phạm vi bê tông suy yếu, không bắt đầu từ thao tác trộn vữa.

Đánh giá mức độ rỗ trước khi đục tẩy

Không phải mọi vết rỗ đều có cùng mức độ nguy hiểm. Một số chỉ nằm ở lớp bê tông bảo vệ. Một số khác chạy sâu đến cốt thép chịu lực, tạo thành khoảng rỗ lớn dưới đáy dầm, quanh chân cột hoặc tại vùng giao giữa dầm và sàn. Hai trường hợp này không thể dùng cùng một phương án.

Việc đánh giá cần tập trung vào quan hệ giữa vị trí rỗ, chiều sâu rỗ và vai trò chịu lực của cấu kiện.

Rỗ bề mặt

Rỗ bề mặt thường xuất hiện sau khi tháo cốp pha. Miệng rỗ nhỏ. Cốt liệu lớn có thể lộ ra nhưng chưa thấy cốt thép. Nếu bê tông nền phía sau còn đặc chắc, phạm vi xử lý có thể giới hạn trong lớp yếu và thực hiện bằng vữa sửa chữa chuyên dụng.

Tuy nhiên, không được đánh giá bằng màu sắc hoặc hình dạng bên ngoài. Bê tông có thể nhìn tương đối kín nhưng bên dưới vẫn tồn tại vùng liên kết kém. Phải dùng biện pháp gõ kiểm tra, đục thăm dò cục bộ hoặc mở rộng vùng nghi ngờ cho đến khi gặp nền bê tông đặc chắc.

Rỗ sâu đến cốt thép

Khi cốt thép bị lộ, yêu cầu xử lý thay đổi hoàn toàn. Bê tông yếu phải được đục bỏ đủ sâu quanh thanh thép. Theo quy trình kỹ thuật nêu trong tài liệu vật liệu, cần đục bỏ tối thiểu 15 mm bê tông phía trong thanh thép chịu lực chính để tạo không gian làm sạch và thi công lớp bảo vệ.

Khoảng mở này không nhằm tạo hình cho đẹp. Nó phục vụ ba mục tiêu:

• Làm sạch toàn bộ bề mặt cốt thép, loại bỏ gỉ và mảng bê tông mất liên kết.
• Tạo chiều dày cần thiết cho lớp bảo vệ chống ăn mòn.
• Giúp vữa sửa chữa bao kín thanh thép, hạn chế khoảng rỗ mới hình thành phía sau cốt thép.

Nếu chỉ đục phần bê tông nhìn thấy bên ngoài, mép hốc thường bị giữ lại ở dạng mỏng và yếu. Khi vữa mới co ngót hoặc chịu rung động, vùng tiếp giáp sẽ bị tách lớp. Đây là dạng hư hỏng thường bị che khuất sau khi hoàn thiện.

Rỗ lớn hoặc mất tiết diện đáng kể

Lỗ rỗ lớn dưới đáy dầm, trong vùng chân cột hoặc tại vị trí tập trung cốt thép không nên được xử lý theo tư duy dặm vá bề mặt. Khi thể tích cần bù lớn, vữa trát có thể không điền đầy được các khoảng khuất. Không khí bị giữ lại. Liên kết giữa vữa mới và bê tông cũ không liên tục.

Trong trường hợp này, phương án có thể cần đến vữa rót không co ngót SikaGrout, đặc biệt khi hình học hốc rỗ không cho phép miết ép vữa bằng bay hoặc khi cần lấp đầy một thể tích lớn. Việc lựa chọn phải dựa trên hình dạng hốc, khả năng tiếp cận, chiều dày cần bù và yêu cầu chịu lực của cấu kiện.

Không có tỷ lệ suy giảm sức chịu tải cố định áp dụng cho mọi trường hợp bê tông rỗ tổ ong. Mức suy giảm phụ thuộc vào độ sâu rỗ, phạm vi mất đặc chắc, vị trí trong tiết diện, đường truyền lực và tình trạng cốt thép. Một con số phần trăm đưa ra khi chưa khảo sát chỉ tạo ra cảm giác chính xác giả tạo.

Bê tông rỗ tổ ong phải được xử lý theo chiều sâu hư hỏng, không theo diện tích miệng rỗ nhìn thấy.

Đục tẩy và tạo hình bề mặt tiếp giáp

Sau khi khoanh vùng, toàn bộ bê tông yếu phải được đục bỏ bằng dụng cụ phù hợp. Mục tiêu là loại bỏ phần bê tông không còn khả năng tạo cường độ bám dính ổn định. Không được giữ lại các mảng bở chỉ vì chúng chưa tự rơi ra.

Bề mặt sau đục phải đạt trạng thái chắc, sạch, không còn bụi xi măng, dầu, mỡ, rêu hoặc các hạt rời. Bụi mịn bám trên nền sẽ tạo thành lớp phân cách. Vữa mới có thể bám trong thời gian đầu nhưng nhanh chóng mất liên kết khi chịu co ngót, rung động hoặc thấm ẩm lặp lại.

Góc mép hốc và nguy cơ co ngót

Mép vùng sửa chữa cần được cắt vát, không để kết thúc bằng một cạnh quá mỏng. Góc vát được khuyến nghị nằm trong khoảng lớn hơn 90 độ đến không quá 135 độ. Cách tạo hình này làm giảm sự tập trung ứng suất tại mép miếng vá.

Một mép vữa quá mỏng có ba nhược điểm:

1. Chiều dày không đủ để phát triển cường độ.

2. Diện tích tiếp xúc nhỏ, làm giảm cường độ bám dính.

3. Ứng suất co ngót tập trung tại đường biên, dễ phát sinh nứt chân chim và bong mép.

Trong sửa chữa bê tông, phần mép thường phá hủy trước phần trung tâm. Nguyên nhân không nằm ở cường độ nén danh nghĩa của vữa, mà ở điều kiện biên: chiều dày thay đổi đột ngột, nền hút nước không đồng đều và lớp bảo dưỡng không đủ.

Làm sạch và bão hòa bề mặt

Trước khi thi công, bề mặt bê tông phải được làm ẩm đến trạng thái bão hòa. Dấu hiệu thực tế là nền có màu tối đồng đều nhưng không được đọng nước.

Bê tông khô sẽ hút nước từ lớp vữa mới qua hệ thống mao dẫn. Lớp vữa mất nước quá nhanh. Phản ứng thủy hóa bị hạn chế. Co ngót tăng. Cường độ bám dính giảm.

Ngược lại, nước đọng trên bề mặt tạo thành một lớp màng ngăn cách. Vữa không tiếp xúc trực tiếp với nền. Khi lớp nước này dịch chuyển hoặc bốc hơi, vùng tiếp giáp có thể hình thành lỗ rỗng và giảm cường độ liên kết.

Trình tự chuẩn bị cần được kiểm soát theo các bước sau:

• Đục bỏ toàn bộ bê tông suy yếu cho đến nền đặc chắc.
• Làm sạch bụi, mảnh vỡ và tạp chất trên nền.
• Làm sạch cốt thép nếu cốt thép bị lộ.
• Làm ẩm nền đến trạng thái bão hòa nhưng không để nước tự do.
• Kiểm tra lại chiều sâu hốc, mép cắt và khả năng tiếp cận trước khi quét lớp kết nối.

Không nên rút ngắn công đoạn này để tăng tốc độ thi công. Phần lớn lỗi bong tách của miếng vá bắt đầu từ bề mặt nền, không bắt đầu từ bao vữa.

Xử lý cốt thép bằng Sika MonoTop 610

Cốt thép bị lộ phải được làm sạch trước khi phủ vật liệu bảo vệ. Gỉ sét, vảy oxit và bê tông bám yếu phải được loại bỏ đến khi bề mặt thép đủ sạch để lớp bảo vệ tiếp xúc liên tục.

Trong hệ thống sửa chữa nêu trên, Sika MonoTop 610 đảm nhiệm đồng thời hai vai trò: lớp kết nối và lớp bảo vệ chống ăn mòn cho cốt thép. Đây là điểm kỹ thuật không thể bỏ qua khi bê tông rỗ đã ăn sâu đến thanh thép.

Nếu chỉ phủ vữa sửa chữa lên cốt thép còn gỉ, quá trình ăn mòn vẫn tiếp tục bên dưới lớp vá. Sản phẩm ăn mòn của thép có thể tích lớn hơn thép ban đầu. Áp lực trương nở phát triển trong lớp bê tông bảo vệ. Sau một thời gian, lớp vữa mới bị nứt, phồng hoặc bật khỏi nền.

Trình tự xử lý cốt thép

Khi cốt thép đã được mở lộ, quy trình cần duy trì tính liên tục:

1. Đục mở đủ khoảng trống quanh thanh thép, bao gồm tối thiểu 15 mm phía trong thanh thép chịu lực chính theo yêu cầu chuẩn bị bề mặt.

2. Làm sạch gỉ và các mảng bê tông bám không ổn định.

3. Kiểm tra tiết diện thanh thép. Nếu thanh thép đã bị ăn mòn nghiêm trọng hoặc nghi ngờ mất tiết diện, cần đánh giá kết cấu trước khi che phủ.

4. Thi công Sika MonoTop 610 trên bề mặt thép và vùng nền theo đúng hướng dẫn kỹ thuật của hệ vật liệu.

5. Chỉ chuyển sang bước trám vá khi lớp kết nối và bảo vệ đạt điều kiện thi công tiếp theo.

Sika MonoTop 610 không phải vật liệu để che giấu cốt thép chưa được làm sạch. Lớp phủ không thể phục hồi một thanh thép đã mất tiết diện. Nó chỉ tạo lớp bảo vệ khi nền thép và bê tông xung quanh đã được xử lý đúng.

Cường độ bám dính và lớp chuyển tiếp

Khu vực tiếp giáp giữa bê tông cũ và vữa mới là vùng có module đàn hồi, độ hút nước và trạng thái ứng suất khác nhau. Lớp kết nối giúp cải thiện điều kiện tiếp xúc. Nhưng lớp kết nối không thay thế việc làm sạch, bão hòa hoặc tạo hình mép hốc.

Nếu nền bê tông còn bụi, lớp kết nối sẽ bám lên bụi thay vì bám lên bê tông. Nếu nền có nước đọng, lớp chuyển tiếp bị pha loãng hoặc mất tính liên tục. Nếu vữa được thi công khi lớp kết nối đã khô ngoài giới hạn cho phép, cơ chế liên kết cũng không còn như thiết kế.

Đây là lý do quy trình sửa chữa phải được thi công theo từng công đoạn có kiểm soát, không phải một chuỗi thao tác gộp chung để tiết kiệm nhân công.

Chọn vữa sửa chữa theo chiều dày và hình học hốc rỗ

Lựa chọn vữa không thể dựa trên tên gọi chung là vữa vá bê tông. Chiều dày mỗi lớp, hướng thi công, kích thước hốc, mức độ cốt thép dày và yêu cầu cường độ đều ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả.

Hai sản phẩm thường được sử dụng trong hệ thống này là Sika MonoTop R và Sika MonoTop 615 HB. Giới hạn chiều dày mỗi lớp của chúng khác nhau rõ rệt.

Các thông số trong bảng phải được đối chiếu với tài liệu kỹ thuật của lô sản phẩm và điều kiện thi công thực tế. Không được suy diễn rằng hai loại vữa có thể thay thế lẫn nhau ở mọi chiều dày.

Sika MonoTop R: kiểm soát nghiêm chiều dày

Sika MonoTop R cho phép thi công tối đa 20 mm cho mỗi lớp. Đây là giới hạn kỹ thuật, không phải con số tham khảo để vượt qua khi hốc rỗ sâu hơn.

Nếu cần bù dày hơn 20 mm, phải chia thành nhiều lớp. Khoảng thời gian chờ giữa các lớp khi cần bề dày lớn hơn giới hạn của một lớp là khoảng 12 giờ. Bề mặt lớp trước cần được xử lý phù hợp để lớp sau có thể tạo liên kết.

Thi công một lần với chiều dày vượt giới hạn làm tăng nguy cơ:

• Co ngót nội tại lớn hơn.
• Nhiệt và ẩm phân bố không đồng đều trong lớp vữa.
• Nứt dọc theo mép hốc hoặc giữa chiều dày lớp vá.
• Trượt vật liệu khi thi công trên mặt đứng hoặc mặt dưới.
• Rỗ khí phía sau cốt thép và tại các góc khuất.

Không có thao tác miết mạnh nào có thể xóa bỏ giới hạn chiều dày do nhà sản xuất quy định.

Sika MonoTop R đạt cường độ nén từ 15,0 N/mm² sau 1 ngày và từ 45,0 N/mm² sau 28 ngày theo dữ liệu kỹ thuật được cung cấp. Cường độ kéo khi uốn sau 28 ngày khoảng 8 N/mm². Các giá trị này chỉ có ý nghĩa khi tỷ lệ nước, nền, chiều dày lớp và chế độ bảo dưỡng nằm trong điều kiện kiểm soát.

Sika MonoTop 615 HB: dùng cho lớp dày hơn

Sika MonoTop 615 HB cho phép thi công mỗi lớp đến 60 mm. Khoảng chiều dày này phù hợp hơn với vùng hốc sâu nhưng vẫn cần phân tích hình học và hướng thi công.

Cho phép 60 mm không đồng nghĩa với việc mọi hốc sâu 60 mm đều có thể trát trực tiếp. Nếu phía sau cốt thép có khoảng rỗ kín, vật liệu vẫn có thể không điền đầy. Nếu hốc có thể tích lớn, vữa rót không co ngót có thể phù hợp hơn phương án trát.

Lớp vữa phải được ép chặt vào nền. Các góc khuất cần được xử lý để hạn chế bọng khí. Với mặt dưới dầm hoặc vùng có cốt thép dày, thao tác thi công càng cần kiểm soát tốc độ, độ dẻo và khả năng giữ hình của vữa.

Khi nào cần SikaGrout?

SikaGrout được xem xét khi lỗ rỗ lớn, sâu, khó tiếp cận hoặc có hình dạng khiến vữa trát không thể lấp đầy liên tục. Vữa rót không co ngót phát huy vai trò khi cần điền đầy thể tích và giảm nguy cơ tạo khoang rỗ phía sau.

Phương án này không được áp dụng theo thói quen. Trước khi rót cần kiểm tra:

• Hốc rỗ có kín và đủ khả năng giữ vật liệu hay không.
• Đường cấp vữa và đường thoát khí có được bố trí hợp lý hay không.
• Nền đã được làm sạch và bão hòa đúng trạng thái hay chưa.
• Kết cấu có cần chống đỡ hoặc đánh giá chịu lực trước khi sửa chữa hay không.
• Thể tích rót có vượt quá khả năng kiểm soát của phương án thủ công hay không.

Vữa trát và vữa rót có cơ chế thi công khác nhau. Thay vật liệu mà không thay đổi phương pháp là một sai sót thường gặp.

Giới hạn 20 mm hay 60 mm không phải khuyến nghị mang tính thương mại. Đó là ranh giới kiểm soát co ngót, độ đặc chắc và khả năng phát triển cường độ của từng lớp vữa.

Quy trình thi công vữa sửa chữa bê tông rỗ tổ ong

Sau khi hoàn tất đục tẩy, vệ sinh, bão hòa nền và xử lý cốt thép, lớp vữa sửa chữa được thi công theo trình tự có kiểm soát. Không được trộn vật liệu trước rồi mới tìm cách xử lý nền. Vữa đã bắt đầu mất tính công tác sẽ không thể bù cho công đoạn chuẩn bị bị bỏ qua.

Bước 1: kiểm tra nền trước khi trám vá

Bề mặt phải đạt bốn điều kiện:

• Bê tông nền chắc, không còn mảng rời.
• Mép hốc được cắt vát trong khoảng lớn hơn 90 độ đến không quá 135 độ.
• Cốt thép đã được làm sạch và phủ lớp bảo vệ nếu bị lộ.
• Nền bão hòa nhưng không có nước đọng.

Nếu một trong bốn điều kiện chưa đạt, công việc phải dừng tại đó. Thi công tiếp chỉ chuyển lỗi từ trạng thái nhìn thấy sang trạng thái bị che khuất.

Bước 2: trộn vữa đúng tỷ lệ

Lượng nước trộn phải tuân thủ tài liệu kỹ thuật của sản phẩm. Không tự ý thêm nước để vữa mềm hơn khi gặp hốc sâu hoặc cốt thép dày. Nước dư làm tăng độ rỗng mao dẫn sau khi đóng rắn. Cường độ nén, cường độ bám dính và khả năng chống co ngót đều bị ảnh hưởng.

Vữa cần được trộn đồng nhất. Các vùng bột khô hoặc cục vón sẽ tạo ra điểm yếu cục bộ trong miếng vá. Tại công trường, cần kiểm soát thời gian sử dụng sau khi trộn, đặc biệt khi thi công trong điều kiện nhiệt độ cao hoặc nền có độ hút nước lớn.

Bước 3: tạo lớp tiếp xúc và lấp đầy hốc

Vữa phải được đưa vào hốc theo hướng hạn chế kẹt khí. Lớp đầu tiên cần tiếp xúc đầy đủ với bê tông cũ, cốt thép và các góc bên trong. Không được để lại khoảng trống phía sau thanh thép.

Khi sửa chữa trên mặt đứng, vật liệu được ép chặt từng vùng. Khi sửa chữa mặt dưới, cần kiểm soát độ dẻo và chiều dày để tránh trượt. Không dùng thao tác xoa bề mặt để che dấu phần vữa chưa lấp đầy bên trong.

Sau khi lấp đầy, bề mặt được tạo hình theo cao độ bê tông hiện hữu. Không nên tạo lớp vá nhô cao rồi mài phá nhiều lần. Việc mài phá làm mất phần hồ liên kết và có thể tạo thêm vi nứt ở vùng ngoài cùng.

Bước 4: thi công nhiều lớp khi cần

Với Sika MonoTop R, chiều dày mỗi lớp không vượt quá 20 mm. Nếu hốc sâu hơn, phải chia lớp và chờ khoảng 12 giờ trước khi thi công lớp tiếp theo, đồng thời xử lý bề mặt lớp trước theo yêu cầu kỹ thuật.

Với Sika MonoTop 615 HB, giới hạn mỗi lớp có thể đến 60 mm. Dù vậy, chiều dày thực tế vẫn phải xét đến hướng thi công, hình dạng hốc và khả năng kiểm soát biến dạng. Một lớp dày trong hốc kín có thể gây ra vấn đề khác với một lớp dày trên bề mặt mở.

Mỗi lớp phải đóng vai trò là một phần tử liên kết hoàn chỉnh. Không để lớp trước quá nhẵn, quá khô hoặc bị nhiễm bụi trước khi phủ lớp mới.

Bước 5: hoàn thiện mép và bề mặt

Mép miếng vá phải chuyển tiếp rõ ràng với bê tông cũ, không tạo gờ mỏng. Bề mặt cần được bảo vệ khỏi rung động, va chạm và dòng nước trực tiếp trong giai đoạn đầu.

Nếu khu vực sửa chữa tiếp tục tiếp xúc với nước hoặc môi trường xâm thực, lớp vữa sửa chữa không phải là toàn bộ hệ thống bảo vệ. Sau khi đạt điều kiện, có thể cần bổ sung giải pháp chống thấm hoặc lớp bảo vệ bề mặt tương thích với nền và mục tiêu sử dụng.

Bảo dưỡng quyết định cường độ cuối cùng

Vữa sửa chữa không đạt cường độ thiết kế chỉ vì đã được trát đúng vị trí. Giai đoạn sau thi công quyết định lượng nước còn lại cho quá trình thủy hóa và mức độ phát triển của cấu trúc hồ xi măng.

Khu vực sửa chữa phải được bảo dưỡng ẩm hoặc sử dụng chất bảo dưỡng trong thời gian ít nhất 3 ngày. Bề mặt mới trát cần tránh mất nước đột ngột do nắng, gió, nhiệt độ cao hoặc dòng khí mạnh.

Cơ chế phá hủy khi bảo dưỡng kém

Khi bề mặt khô quá nhanh, lớp ngoài co lại trước lớp trong. Module đàn hồi giữa các vùng chưa đồng nhất. Ứng suất kéo phát triển trong lớp bề mặt. Các vết nứt nhỏ xuất hiện, sau đó mở rộng dưới tác động của thấm ẩm và co giãn nhiệt.

Bề mặt có thể vẫn cứng khi dùng tay kiểm tra. Điều đó không chứng minh miếng vá đã đạt cường độ và độ bám dính cần thiết. Cường độ nén tăng theo thời gian đóng rắn. Sika MonoTop R được ghi nhận đạt từ 15,0 N/mm² sau 1 ngày và từ 45,0 N/mm² sau 28 ngày trong điều kiện thử nghiệm tương ứng. Hai mốc này cho thấy không thể đánh giá chất lượng chỉ bằng trạng thái bề mặt ngay sau khi thi công.

Bảo dưỡng cần được tổ chức như một công đoạn riêng

Các biện pháp có thể sử dụng gồm:

• Giữ ẩm bề mặt bằng phương pháp phù hợp với vị trí sửa chữa.
• Che chắn khỏi nắng và gió trong thời gian đầu.
• Sử dụng chất bảo dưỡng tương thích khi không thể duy trì ẩm trực tiếp.
• Hạn chế va chạm và tải trọng rung lên vùng mới sửa.
• Kiểm tra lại các mép tiếp giáp sau thời gian bảo dưỡng tối thiểu.

Nếu công trình yêu cầu hoàn thiện chống thấm, lớp phủ tiếp theo chỉ được thi công khi vữa đã đạt điều kiện bề mặt và thời gian theo tài liệu kỹ thuật của hệ sản phẩm. Phủ kín quá sớm có thể giữ ẩm không đều hoặc làm phát sinh vấn đề tương thích giữa các lớp.

Những sai sót làm hỏng miếng vá

Các lỗi dưới đây thường không tạo ra dấu hiệu ngay trong ngày thi công. Chúng phát triển âm thầm, sau đó biểu hiện bằng nứt, bong hoặc thấm trở lại.

Trát trực tiếp lên bê tông khô

Đây là lỗi cơ bản. Bê tông khô hút nước từ vữa. Lớp tiếp giáp mất nước trước. Cường độ bám dính suy giảm. Sau khi đóng rắn, miếng vá có thể tách khỏi nền dù bề mặt ban đầu vẫn phẳng.

Không đục sâu quanh cốt thép

Cốt thép được nhìn thấy nhưng phía sau vẫn còn bê tông yếu. Vữa mới không thể bao kín thanh thép. Nước tiếp tục thâm nhập. Ăn mòn tiếp tục dưới lớp sửa chữa.

Dùng Sika MonoTop R vượt quá 20 mm mỗi lớp

Đây là lỗi do cố rút ngắn tiến độ. Chiều dày vượt giới hạn làm tăng co ngót và nguy cơ nứt. Khi hốc sâu, phải chia lớp hoặc chuyển sang vật liệu phù hợp hơn theo thiết kế sửa chữa.

Dùng vữa trát cho lỗ rỗ cần vữa rót

Hốc lớn, kín và có nhiều vùng khuất cần khả năng chảy và điền đầy. Nếu dùng bay ép vữa từ một phía, không khí có thể bị nhốt lại. Phần hoàn thiện bên ngoài không phản ánh độ đặc chắc bên trong.

Thêm nước để kéo dài thời gian thi công

Nước bổ sung làm thay đổi tỷ lệ cấp phối. Hệ mao dẫn sau đóng rắn tăng lên. Cường độ và độ ổn định thể tích bị ảnh hưởng. Vữa mất tính công tác phải được loại bỏ theo quy trình, không được phục hồi bằng cách đổ thêm nước.

Bỏ qua nguyên nhân gây rỗ và thấm

Sửa chữa chỉ có giá trị khi nguyên nhân tạo hư hỏng đã được kiểm soát. Nếu vùng bê tông tiếp tục bị nước xâm nhập, cốt thép tiếp tục ăn mòn hoặc kết cấu tiếp tục chịu tải ngoài dự kiến, miếng vá mới sẽ bị kéo vào cùng cơ chế phá hủy cũ.

Khi nào phải dừng việc vá và chuyển sang đánh giá kết cấu?

Sửa chữa bề mặt không được dùng để thay thế đánh giá chịu lực. Cần dừng phương án dặm vá thông thường khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Rỗ sâu tại vùng chịu mô men hoặc lực cắt chính của dầm.
• Rỗ liên tục dưới đáy dầm, tại nút dầm cột hoặc quanh vùng neo cốt thép.
• Cốt thép bị ăn mòn, biến dạng hoặc nghi ngờ mất tiết diện.
• Vết nứt đi kèm rỗ bê tông và có dấu hiệu phát triển.
• Tiết diện bê tông bị mất lớn, không xác định được phạm vi bằng kiểm tra bề mặt.
• Kết cấu đang chịu tải nhưng chưa có biện pháp chống đỡ trong quá trình đục mở.
• Hốc rỗ cần bù có thể tích lớn hoặc không thể kiểm soát độ đặc chắc bằng phương pháp trát.

Trong những trường hợp này, phương án có thể mở rộng sang phục hồi tiết diện, chống ăn mòn cốt thép, gia cường bằng vật liệu phù hợp hoặc gia cường sợi carbon nếu tính toán cho thấy cần tăng khả năng chịu lực. Không được đưa sợi carbon lên một nền bê tông yếu, rỗng hoặc chưa được phục hồi. Lớp gia cường chỉ truyền lực qua nền khi nền đủ đặc chắc và cường độ bám dính đạt yêu cầu.

Kết luận: phải xử lý đến nền bê tông đặc chắc

Quy trình xử lý bê tông rỗ tổ ong bằng hệ Sika không nằm ở việc chọn một bao vữa rồi trát lên vị trí khuyết. Trình tự đúng gồm: đánh giá phạm vi rỗ, đục bỏ bê tông yếu, mở đủ quanh cốt thép, tạo mép vát, vệ sinh, bão hòa nền, dùng Sika MonoTop 610 để kết nối và bảo vệ chống ăn mòn, sau đó chọn Sika MonoTop R, Sika MonoTop 615 HB hoặc SikaGrout theo chiều dày và hình học hốc.

Sika MonoTop R chỉ thi công tối đa 20 mm mỗi lớp. Sika MonoTop 615 HB cho phép đến 60 mm mỗi lớp. Khi cần nhiều lớp, khoảng chờ khoảng 12 giờ phải được tôn trọng. Sau hoàn thiện, khu vực sửa chữa phải được bảo dưỡng ẩm hoặc dùng chất bảo dưỡng ít nhất 3 ngày.

Khuyến cáo thi công là rõ ràng: không che phủ bê tông yếu, không trát lên nền khô, không vượt chiều dày lớp theo tài liệu kỹ thuật và không dùng vá bề mặt để kết luận rằng kết cấu đã được phục hồi. Nếu rỗ nằm trong vùng chịu lực hoặc đã ảnh hưởng đến cốt thép, phải đánh giá kết cấu trước khi quyết định vật liệu. Mọi giải pháp nhanh hơn các nguyên tắc này chỉ làm nhanh quá trình che giấu hư hỏng.