Giá vật liệu xây dựng tăng cao, chủ thầu và người xây dựng ở Đắk Lắk gặp khó
Áp lực này không đứng riêng lẻ ở một địa phương: số liệu từ Sở Xây dựng Hà Nội trong quý 2/2026, được Báo Dân Việt phản ánh, ghi nhận cát xây dựng tăng 5,83%, gạch xây tăng 5,5%, thép xây dựng tăng 5% và xi măng tăng 2,3% so với quý trước. Khi tỷ trọng vật liệu chiếm 55–65% giá trị xây lắp, mỗi phần trăm tăng đều ép thẳng lên tổng mức đầu tư — và trên hạng mục chống thấm, hệ quả không chỉ nằm ở con số mà ở ứng suất bám dính và độ bền kết cấu dài hạn.
Thông số tổn thất đo được
Báo Dân Việt dẫn nhận định từ ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch GP.Invest kiêm Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu Xây dựng Việt Nam: nhiều dự án đã lập phương án tài chính từ 1–2 năm trước, đến giai đoạn triển khai buộc phải điều chỉnh tổng mức đầu tư vì giá vật liệu tăng nhanh hơn dự báo. Riêng phân khúc nhà phố 60–70 m², phần thô tăng thêm 5–10% so với cuối năm trước, tương đương vài trăm triệu đồng mỗi căn — mức đủ lớn để nhà dân tạm hoãn khởi công.
- Ba lực ép cộng hưởng: giá vật liệu tăng, Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, lãi suất còn cao — biên lợi nhuận nhiều dự án bị thu hẹp đáng kể.
- Nguồn cung cát, đá, đất đắp nền chưa ổn định: bài toán không chỉ là giá, mà là khả năng đảm bảo chuỗi cung ứng cho dự án.
- Báo cáo quý 2/2026 của VARS IRE cho thấy doanh nghiệp thận trọng hơn khi triển khai dự án mới; tiến độ giải ngân vốn đầu tư công có nguy cơ bị kéo dài.
Tác động trực tiếp lên hạng mục chống thấm
Xi măng tăng 2,3% nghe nhỏ, nhưng kéo theo định mức vữa trộn, lớp lót chống thấm và băng cản nước phải tính lại từ đầu. Khi tổng mức đầu tư bị siết, hạng mục chống thấm dễ trở thành nơi cắt giảm đầu tiên — dù đây là lớp quyết định tuổi thọ công trình và chi phí sửa chữa sau nghiệm thu.
- Màng chống thấm: nếu bị giảm định mức phủ hoặc thay bằng sản phẩm cùng phân khúc giá rẻ hơn, cường độ bám dính và module đàn hồi sụt giảm nhanh khi đưa vào sử dụng, kéo theo phồng rộp và bong tách.
- Băng cản nước và phụ kiện: nguồn cung chưa ổn định mở đường cho hàng không rõ nguồn gốc — thấm tại mạch ngừng, vách hầm, sàn vệ sinh tăng theo cấp số nhân chỉ sau một mùa mưa.
- Xi măng kết hợp phụ gia: đội giá nhẹ nhưng khi nhà thầu xin gia hạn tiến độ để bù chi phí, bê tông đông rắn không đồng đều, mao dẫn bề mặt xuất hiện ngay từ giai đoạn nghiệm thu.
Mốc kiểm tra trước khi ký phụ lục giá
Chúng ta đứng ở vị trí giám sát độc lập, nhìn tổng thể công trình chứ không đứng về phía nhà thầu. Khi giá còn biến động, mỗi phụ lục tăng giá cần đối chiếu với ba mốc kỹ thuật cứng:
- Định mức trong hồ sơ phê duyệt: không thay sản phẩm chống thấm tương đương khi chưa có chứng nhận chất lượng kèm theo; mọi thay thế phải lập biên bản đánh giá.
- Hồ sơ nguồn gốc vật tư: chứng từ, phiếu xuất kho, nhãn mác phải đầy đủ — loại bỏ hàng trôi nổi khi nguồn cung căng, đặc biệt với hóa chất xây dựng nhập theo lô.
- Tiến độ thi công: không đánh đổi thời gian bảo dưỡng bê tông để bù chi phí; lớp chống thấm gốc xi măng yêu cầu nền đủ ẩm và đủ cứng trước khi phủ, bất kỳ lớp nào chưa đạt cường độ đều phải gia cố lại.
Khi đà tăng giá chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, việc chọn lại vật liệu chống thấm không thể dựa trên đơn giá. Chúng ta cần đo bằng cường độ bám dính, độ dày màng khô, và khả năng chịu ứng suất thực tế tại công trường — ba thông số quyết định kết cấu sẽ phục hồi hay phá hủy trong 5 năm tới.