Xây dựng “nặng gánh”, vật liệu hưởng lợi
Tại Khánh Hòa, nguồn đất san lấp, cát và đá xây dựng khan hiếm khi nhiều dự án hạ tầng, khu đô thị, khu công nghiệp đồng loạt triển khai. Với các hạng mục bê tông và chống thấm, đây là tín hiệu cần được đọc dưới góc độ kiểm soát vật liệu, không chỉ đơn giản là câu chuyện giá tăng.
Cung thiếu, giá cát đã tăng khoảng 25%
Theo thông tin từ vietnam.vn, giá cát xây dựng tại Khánh Hòa đã tăng khoảng 25% so với trước Tết Nguyên đán. Một xe cát xây dựng 2,5 m³ từ mức khoảng 1,4 triệu đồng tăng lên khoảng 1,75 triệu đồng. Cát tô cũng tăng từ khoảng 1,5 triệu đồng lên gần 2 triệu đồng mỗi xe.
Nguyên nhân trực tiếp được ghi nhận là nhu cầu tăng nhanh trong khi nguồn cung không đáp ứng kịp. Nhiều dự án cần khối lượng đất san lấp lớn, gồm Khu đô thị hỗn hợp Nha Trang, Khu công nghiệp Cà Ná, Khu đô thị mới Tây Bắc và Khu đô thị hành chính Diên Khánh. Cùng lúc, nhu cầu xây dựng và sửa chữa nhà ở tăng sau đợt mưa lũ cuối năm 2025.
Áp lực không chỉ nằm ở đơn giá. Khi vật liệu đầu vào thiếu, tiến độ cung ứng bị kéo giãn, kế hoạch đổ bê tông và hoàn thiện có thể phải điều chỉnh. Với công tác chống thấm, mọi thay đổi vật liệu cần được kiểm soát bằng hồ sơ kỹ thuật. Cát, đá, vữa và bê tông không thể bị thay thế tùy tiện chỉ để bù tiến độ hoặc giảm chi phí tức thời.
Rủi ro pháp lý kéo theo rủi ro chất lượng
Một mỏ vật liệu xây dựng tại Khánh Hòa đã tạm dừng hoạt động do vướng thủ tục pháp lý. Một doanh nghiệp cho biết đã đề nghị cấp phép thăm dò mỏ cát tại sông Tô Hạp với diện tích 4 ha nhưng gần 3 năm chưa nhận được ý kiến chính thức. Doanh nghiệp khác cho biết đã gửi hơn 40 văn bản kiến nghị liên quan các vướng mắc pháp lý của dự án.
UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết nhiều nội dung về đất đai và khoáng sản đang trong giai đoạn chuyển tiếp khi quy định mới có hiệu lực. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tổng hợp hồ sơ, báo cáo Trung ương để tìm hướng tháo gỡ.
Khi nguồn cung hợp pháp bị thu hẹp, khai thác trái phép có nguy cơ gia tăng. Trong tháng 6, Công an tỉnh Khánh Hòa đã khởi tố, bắt tạm giam một bị can về hành vi khai thác đất trái phép tại xã Diên Lạc. Hai đối tượng khác cũng bị khởi tố vì tổ chức hút cát trái phép trên sông Cái để bán ra thị trường. Trong năm 2025, lực lượng chức năng xử lý 49 trường hợp khai thác khoáng sản trái phép, xử phạt gần 1,5 tỉ đồng và thu giữ hàng trăm phương tiện liên quan.
Đây là điểm phải tách bạch trong nghiệm thu: vật liệu có mặt tại công trường chưa đồng nghĩa với vật liệu đạt yêu cầu. Cần kiểm tra nguồn gốc, hồ sơ cung ứng, cấp phối và sự phù hợp với thiết kế. Vật liệu không rõ nguồn gốc có thể tạo ra sai lệch về thành phần, độ sạch, độ ẩm hoặc khả năng liên kết. Những sai lệch này thường không lộ ngay trên bề mặt, nhưng có thể phát triển thành nứt, rỗ, thấm mao dẫn và suy giảm cường độ bám dính.
Không cắt giảm kiểm soát ở lớp chống thấm
Thông tin từ Nhadautu.vn cũng cho thấy Đà Nẵng đang đối mặt tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng. Diễn biến tại hai địa phương cho thấy áp lực cung ứng không còn là vấn đề riêng của một công trình. Các dự án đầu tư công và ngoài ngân sách tại Khánh Hòa được cho là đang chịu ảnh hưởng về tiến độ do thiếu vật liệu.
Trong bối cảnh này, quy trình kiểm soát nên tập trung vào ba điểm:
- Khóa nguồn vật liệu trước khi triển khai: xác nhận nhà cung cấp, hồ sơ pháp lý và khả năng giao hàng theo từng đợt. Không đưa vật liệu thay thế vào kết cấu khi chưa có đánh giá kỹ thuật.
- Kiểm tra trước khi che phủ: bề mặt bê tông, khe tiếp giáp, cổ ống và các vị trí xuyên sàn phải được xử lý trước khi thi công lớp chống thấm. Sai sót bị che kín sẽ chuyển thành chi phí đục phá và phục hồi.
- Bảo toàn hệ thống, không chỉ mua đủ vật tư: lớp chống thấm phải được thi công theo đúng định mức, điều kiện nền và trình tự kỹ thuật của vật liệu được phê duyệt. Cắt giảm ở công đoạn này không loại bỏ rủi ro; nó chỉ đẩy rủi ro sang giai đoạn vận hành.
Chúng ta cần theo dõi thêm khả năng tháo gỡ thủ tục cấp phép và diễn biến nguồn cung tại các tỉnh miền Trung. Trong lúc thị trường “nặng gánh”, lựa chọn an toàn không phải là vật liệu rẻ nhất hoặc có sẵn nhanh nhất. Đó là vật liệu có nguồn gốc kiểm soát được, thông số phù hợp và được nghiệm thu trước khi kết cấu bị đóng kín.
seoTitle: Khánh Hòa khan hiếm vật liệu: rủi ro cho thi công
metaDescription: Vật liệu xây dựng khan hiếm, giá cát tăng tại Khánh Hòa đặt ra yêu cầu kiểm soát nguồn gốc và chất lượng khi thi công.